Prodromen: symptomen in de waarschuwingsfase bij migraine

Seinen op oranje

Sommige mensen krijgen enkele dagen of uren voor een plotselinge migraineaanval kenmerkende symptomen. Deze voorboden worden in de geneeskunde prodromen genoemd. Ze beïnvloeden de fysieke, neurologische en geestesgesteldheid van migrainepatiënten en maken deel uit van de migraineaanval. Dit artikel beschrijft de medische inzichten en vult deze aan met de ervaringen die mensen met migraine hebben gedeeld aan de koffietafel en op Facebook.

Auteur: Rita Schriemer

De vier fasen van migraine

Iedereen weet dat migraine gepaard gaat met ernstige hoofdpijn. Dat de hoofdpijnfase slechts een van de vier fasen is van een migraineaanval, is minder bekend. Een migraineaanval bestaat verder uit de waarschuwingsfase, de aurafase en de herstelfase. Plusminus 40 procent van de mensen met migraine ervaart prodromen: symptomen die hen waarschuwen voor een aanval.

Breed spectrum

Niet iedereen krijgt waarschuwingssignalen voor een aanval en de signalen kunnen van patiënt tot patiënt verschillen. Ze krijgen daarentegen vrijwel altijd dezelfde symptomen voorafgaand aan hun aanvallen. Sommigen beschrijven een ‘vaag’ voorgevoel. Anderen hebben het over karakteristieke veranderingen in hun lichaam, stemming of gedrag. Prodromen beslaan een breed spectrum aan symptomen en beïnvloeden de fysieke, neurologische en de mentale gesteldheid in de enkele uren of dagen voor de hoofdpijn.

migrainefasen

Bron afbeelding: Terwindt, Van Oosterhout & Ferrari (www.lumc.nl/hoofdpijn).

Stemming

Patiënten die in de waarschuwingsfase wisselingen opmerken in hun geestesgesteldheid, rapporteren zowel positieve als negatieve veranderingen. Daar waar de een neerslachtig, prikkelbaar of suf is, is de ander juist euforisch, hyperactief, spraakzaam of rusteloos. Deze veranderingen maken onderdeel uit van de migraineaanval en zijn dus niet de veroorzakers ervan.

“Ik heb de dag voorafgaand aan een aanval het idee dat ik ADHD heb. Ik word superdruk. Ik kan niet stil zitten en blijf maar bezig. En dan val ik in slaap en word ik wakker met migraine… zucht”

“Een dag van tevoren ben ik héél humeurig; tegen anderen kortaf of erger, en tegen mezelf mopperig”

Fijne bedrading

Concentratieproblemen, geeuwen en overmatige slaperigheid (hypersomnie) zijn bekende neurologische prodromen. Andere voorbeelden zijn overgevoeligheid voor prikkels zoals geluid (fonofobie), licht (fotofobie) of geuren die optreden in de waarschuwingsfase.
Op Facebook en aan de koffietafel noemen veel mensen met migraine verder nog motorische problemen, zoals onhandigheid en stoten.

“Veel gapen en extreem moe”

“Ik merk dat ik migraine krijg omdat ik veel dingen vergeet en alle geluiden en geuren worden heel erg versterkt” “Ik word zeer onhandig; stoten, struikelen. Ik bots tegen alles wat ik tegenkom: deuren, trapjes, randjes”

Constitutie

Symptomen zoals een stijve nek en het koud hebben zijn algemene of constitutionele waarschuwingsymptomen. Hieronder vallen ook veranderingen in de spijsvertering. Mensen verliezen hun eetlust, krijgen trek in bepaald voedsel of hebben veel dorst voor een migraineaanval. De vochthuishouding kan in deze fase uit balans raken. Sommigen houden vocht vast, anderen moeten juist veelvuldig plassen. Constipatie of diarree zijn andere voorkomende prodromen.

“Iedere ochtend weeg ik mezelf. Een dag voor een aanval zie ik mijn gewicht toenemen door vochtretentie. Daarna is het weer weg.”

“Mijn speekselklieren zijn opgezet en maken veel speeksel aan. Ik noem het mijn boksersgezicht.”

“Honger! Ik heb extreme trek in ‘slechte’ dingen.”

Impact

Het is terecht dat de voornaamste aandacht voor migraine uitgaat naar de meest invaliderende hoofdpijnfase. Toch heeft iets minder van de helft van de mensen met migraine in de prodromale fase last van een of meerdere hierboven beschreven symptomen. Uit de inzichten en reacties kunnen we concluderen dat het scala prodromen omvangrijk is en dat de impact op de gezondheid en het welbevinden van mensen met migraine aanzienlijk is.

Meer lezen over prodromen of ook reageren? Kijk op www.facebook.com/stophoofdpijn

Bronvermelding: Silberstein. S.D e.a (2005).’Hoofdpijn in de klinische praktijk.’

Overige artikelen magazine Hoofdzaken

Magazine Hoofdzaken: Gratis bij lidmaatschap!

In het magazine Hoofdzaken vind je bijdragen van deskundigen, persoonlijke verhalen, laatste ontwikkelingen, nuttige weetjes en tips. Leden krijgen het magazine vier keer per jaar gratis thuisgestuurd.

Hoofdpijn, waar kan ik terecht?

Je dagelijks leven wordt beïnvloed door je hoofdpijn en je bent er helemaal klaar mee. Waar kan je dan terecht voor hulp bij hoofdpijn? We hebben een overzicht van behandelaars & instanties samengesteld, die je verder kunnen helpen.

© Copyright, alle rechten voorbehouden - Hoofdpijnnet, Postbus 2185, 3800 CD Amersfoort - NL 42 RABO 0166445479 Fiscaal nummer / RSIN 009142228 KvK 40410381