voeding en migraine

Dr. Angela A. Stanton is een Amerikaanse arts en wetenschapper mét migraine. Zij behandelde duizenden migrainepatiënten die haar een schat aan informatie opleverden. Deze bevindingen, onderbouwd door meer dan achthonderd geciteerde werken uit de wetenschappelijke literatuur, hebben geleid tot een behandelmethode die zij heeft vastgelegd in haar vuistdikke boek Fighting the Migraine Epidemic: Complete Guide How to Treat & Prevent Migraines Without Medications (2017). In dit artikel belicht Maja van Hal-Bedee de highlights van haar zienswijze.

Uit: Hoofdzaken #1, 2020
Auteur: Maja van Hal-Bedee

Disclaimer: Dit artikel noch het boek is een vervanging van medisch advies. Mocht je de adviezen uit het boek willen opvolgen en je medicijnen willen afbouwen, doe dit dan altijd in overleg met je arts of onder begeleiding van Angela A. Stanton (gratis, via Facebook), mits je arts dit goedkeurt.

Als jong kind had Angela Stanton al vaak buikpijn en hoofdpijn. Pas veel later realiseerde zij zich dat dit ook migraine geweest moest zijn: abdominale migraine (buikmigraine), dat vaak bij kinderen voorkomt. Na het behalen van haar doctoraat rond haar 35ste had zij vijf dagen per week migraine en de andere twee dagen een duf hoofd. Werken was niet meer mogelijk. Ze besloot zich volledig te storten op het achterhalen van de oorzaak van migraine. Aanvankelijk resulteerde dat in 2014 in een boek dat vooral was gericht op haar eigen migraine en hoe ze erin slaagde die onder controle te krijgen. Haar ideeën werden niet direct omarmd, maar uiteindelijk wist ze veel patiënten, artsen en wetenschappers te overtuigen van haar hypothese.

Het migrainebrein

Migraine is genetisch bepaald. Migrainepatiënten blijken zoveel overeenkomsten te hebben, dat ze bijna als broers en zussen beschouwd kunnen worden. Aan de hand van enkele voorbeelden in de evolutie van primaten legt Stanton uit dat het zeer waarschijnlijk is dat migrainepatiënten een ander soort brein hebben dan niet-migrainepatiënten. Migraine is volgens haar een symptoom van  een brein in energiecrisis. Het brein van migrainisten is volgens haar namelijk niet ziek, maar het functioneert alleen anders. Het migrainebrein is anatomisch ook anders: het heeft veel meer neuronen (zenuwcellen) en neurotransmitters (signaalstoffen die zenuwimpulsen overdragen tussen neuronen) dan de hersenen van iemand zonder migraine. Dat maakt dat het migrainebrein hypergevoelig is voor allerlei prikkels die veel sterker binnenkomen dan bij anderen. Denk aan geluiden, geuren, fel licht, voedsel en dranken, veranderingen in luchtdruk, verandering van temperatuur, grote menigten, ongeduldige bazen, onhandelbare kinderen, verkeersagressie, enzovoorts. Door deze hypergevoeligheid verbruiken migraine-hersenen meer energie dan gewone hersenen. Op het moment dat hersencellen niet tijdig van de juiste voedingsstoffen en energie worden voorzien, ontstaat er een elektrolyten-onbalans in de cel, wat volgens Stanton uiteindelijk leidt tot migraine.

Elektrolyten

Elektrolyten zijn opgeloste znatrium, chloride, kalium en magnesium, maar ook calcium en andere elektrolyten zijn belangrijk. Zout (natriumchloride) is echter de meest kritische, er kan geen één menselijke cel functioneren zonder zout. Ook moet er voldoende water beschikbaar zijn in de cel. Zolang alle benodigde elektrolyten en water voldoende aanwezig zijn, is er sprake van zogeheten elektrolytenhomeostase. Je krijgt elektrolyten binnen via eten, dranken en supplementen. Je elektrolytenniveau verandert alleen al door praten en gewoon ademen en bijvoorbeeld door sporten of in een warme omgeving verblijven. Je hebt dan meer mineralen nodig, omdat je meer transpireert.

Glucose als trigger

Stanton noemt glucose de belangrijkste trigger van migraine. Glucose kun je wel tot je nemen (het heet dan dextrose of druivensuiker), maar doorgaans ontstaat het in ons lichaam na de vertering van koolhydraten in bijvoorbeeld koeken en snoep, (ge)zoete dranken en zetmeel, maar ook in fruit, groenten, granen, noten en zaden. Migrainepatiënten lijken genetisch een probleem te hebben met het verwerken van glucose. Het kan alleen door natrium-ionen onze cellen worden ingebracht, waarna de glucose ervoor zorgt dat water en natrium uit de cellen worden verdreven. Daardoor krijg je dorst. Drink je vervolgens meer water, dan verdwijnen er nog meer voedingsstoffen uit je cellen wat je kans op migraine verder vergroot. Het is niet de bedoeling koolhydraten volledig uit te bannen, ieder mens heeft namelijk wel wat glucose nodig, maar vermijd in ieder geval de koolhydraten die snel worden omgezet in glucose zoals: suiker, snoep, frisdranken/vruchtensappen, aardappelen.

Alarmfase

Enkele uren tot dagen voor een migraineaanval kunnen migrainepatiënten uiteenlopende voortekenen ervaren die een aanval aankondigen (prodromen). Volgens Stanton zijn dit signalen dat er in het brein een tekort ontstaat aan voedingsstoffen en energie. Het lichaam maakt zich klaar voor de ‘vecht-of vlucht’-stressreactie en maakt stresshormonen zoals adrenaline aan. Dit gebeurt bij alle
vormen van migraine, ook bij migraine zonder pijn en zonder aura. Wordt er nu niet ingegrepen, dan is een migraineaanval onvermijdelijk. Volgens het ‘Stanton Migraine Protocol’ is het cruciaal om je specifieke voortekenen goed en snel te herkennen, zodat je tijdig maatregelen kunt nemen door het toedienen van de juiste elektrolyten (zouten) en water. Waar je brein op dat moment behoefte aan heeft, hangt af van je gesteldheid, die je goed zou kunnen herleiden door zichtbare fysieke kenmerken. Denk bijvoorbeeld aan: vochtophoping (oedeem) rond enkels, handen en gezicht/rond de ogen (je houdt te veel vocht vast door het eten van koolhydraten) of het hebben van juist ‘holle’ ogen (duidt op uitdroging). Ook kan één oog (niét de pupil, maar het hele oog) kleiner worden. Stanton vermeldt overigens dat er veel meer prodromen bestaan dan in de wetenschappelijke literatuur beschreven, waardoor ze vaak niet als zodanig worden herkend.

Koolhydraatarm of ketogeen dieet

Stanton is heel stellig: koolhydraten leveren veel problemen op voor migrainepatiënten. Daarom heeft zij speciaal voor hen een koolhydraatarm voedingsplan ontwikkeld, ‘the Stanton Migraine Diet’. Binnenkort verschijnt haar nieuwste boek met een speciaal voor migrainisten aangepast ketogeen voedingsplan. Een ketogeen dieet levert nog minder koolhydraten (namelijk 20 tot maximaal 50 gram per dag) dan een koolhydraatarm dieet (50 tot maximaal 150 gram koolhydraten per dag). De Nederlandse Gezondheidsraad adviseert 200 tot 350 gram koolhydraten per dag. Een vegetarisch en vooral veganistisch dieet is volgens Stanton helaas niet geschikt voor mensen met migraine, aangezien vegetariërs en veganisten hun energie juist halen uit koolhydraten.
Meer informatie vind je in Stantons boek (nog niet in het Nederlands) en via www.stantonmigraineprotocol.org en www.facebook.com/groups/MigraineSufferers

Bron: Boek ‘Fighting the Migraine Epidemic: Complete Guide How to Treat & Prevent Migraines Without Medications’ (2017) door Angela A. Stanton, Ph.D., ISBN 9781546976370.